1948 Aşkabat depremi
Lua hatası 13 satırında Modül:Konum_haritası/çoklu: Belirtilen konum haritası tanımı bulunamıyor. "Modül:Konum haritası/veri/Turkmenistan" mevcut değil.
Tarih 5 Ekim 1948
Saat 01:12:09 TMT
Büyüklük 7,3 Mw
Şiddet X (yoğun)[1]
Derinlik 17,0 km
Merkez üs 37°57′K 58°19′D / 37.95°K 58.32°D / 37.95; 58.32Koordinatlar: 37°57′K 58°19′D / 37.95°K 58.32°D / 37.95; 58.32
Kara-Kavdan, Türkmenistan SSC, Sovyetler Birliği
Süre 45 s
Etkilenen ülkeler/bölgeler  Sovyetler Birliği
 İran
Sonuçları 10,000-110,000 ölü[2]

1948 Aşkabat depremi (Türkmence1948 Ашгабат ыер титремеси 1948 Aşgabat yer titremesi; RusçaАшхабадское землетрясение 1948 года Aşhabadskoye zemletryaseniye 1948 goda), 6 Ekim 1948 tarihinde Sovyetler Birliği'nin Türkmenistan SSC'nin başkenti Aşkabat yakınlarında meydana gelen bir depremdir. Deprem richter ölçeğine göre 7,3 şiddetinde olup Mercalli ölçeği göre X (yoğun) olarak kaydedilmiştir. Türkmenistan hükûmetinin sansürü nedeniyle deprem Sovyet medyasında geniş bir şekilde rapor edilmedi. Tarihçiler, zayiat ve hasarın kapsamını bildirme yasağının Sovyet hükûmetinin yeterli tepki için yeterli mali kaynak tahsis etmesine izin vermediği konusunda hemfikirdir.[3]

Ayrıntılar

Deprem, 6 Ekim 1948 sabah saat 1:12'de meydana geldi. Depremin merkez üssü Aşkabat'ın 25 km güneybatısındaki küçük Kara-Kavdan köyü yakınlarındaydı. Deprem, neredeyse tüm tuğla binaların yıkıldığı, beton yapıların ağır hasar gördüğü ve yük trenlerinin raydan çıktığı Aşkabat ve yakın köylerde büyük ölçüde hasara neden oldu. Bunun yanı sıra İran'ın Dergez kentinde de hasar ve kayıplar meydana geldi. Aşkabat'ın kuzeybatısında ve güneydoğusunda yüzey rüptürü gözlendi. Medya kaynakları, o zamanki Türkmenistan SSC'nin nüfusunun neredeyse %10'una denk gelen 10,000 ila 110,000 arasında ölü sayısı konusunda değişiyor.[2]

Hayatta kalanların anılarına göre, su boruları hariç, şehrin altyapısı büyük ölçüde hasar gördü. Depremden altı gün sonra elektrik yenilendi. Tren istasyonu üçüncü günde çalışmaya başladı.

Bu depremde gelecekte Türkmenistan cumhurbaşkanı olan Saparmurat Türkmenbaşı'nın annesi Kurbansultan Ece ve ailesinin geri kalanı hayatlarını kaybettiler.[4] Mağdurlara yardımın yanı sıra temel ihtiyaçların ve altyapının restorasyonu Sovyet Ordusu tarafından sağlandı.

Kaynakça

  1. ^ "Comments for the significant earthquake". Significant Earthquake Database. National Geophysical Data Center. Erişim tarihi: 14 Nisan 2020. 
  2. ^ a b USGS (4 Eylül 2009), PAGER-CAT Earthquake Catalog, Version 2008_06.1, United States Geological Survey, 17 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 14 Nisan 2020 
  3. ^ "List of the main Literature about the Ashkhabad Earthquake", Herald of the DGGGMS RAS, State registration number 0329700126, 2 (4), 1998 
  4. ^ Cummings, Sally N. (2004). Power and Change in Central Asia. Taylor & Francis. s. 118. ISBN 978-0-203-16691-8.